Jaarverslag
2000
van
Aktiegroep Geluidshinder Gaasperdammerweg
INHOUDSOPGAVE
Voorwoord
VOORWOORD
Voor u ligt het jaarverslag 2000 van de Aktiegroep Geluidshinder Gaasperdammerweg, afgekort: AGG. Het jaar 2000 is voor ons een jaar geweest waarin veel is gebeurd.
In maart werden wij overdonderd door het plotselinge overlijden van Ruud de Rooi, één van de oprichters van de AGG. Ruud was vanaf 1977 een van de stuwende krachten in onze groep. Wij zijn Ruud zeer erkentelijk voor het vele werk dat hij heeft verzet voor de AGG in het belang van de bewoners van Amsterdam-Zuidoost. Zonder Ruud proberen we verder te gaan, maar we zullen hem blijven missen.
Het jaar 2000 is ook om andere redenen heel enerverend geweest. Naast de ontwikkelingen rond de CRAAG-studie hebben de Minister van Verkeer & Waterstaat en de bestuurders van de Gemeente Amsterdam allerlei plannen bedacht onder meer in het kader van het bereikbaarheidsoffensief, verdubbeling spoor, verdichtingsbouw e.d. Dergelijke zaken hebben er voor gezorgd dat de AGG snel en adequaat heeft moeten reageren, vooral richting de politiek.
In hoofdstuk 1 wordt kort ingegaan op de geschiedenis van de AGG en haar werkwijze.
De belangrijkste doelstelling en aandachtspunten van de AGG zijn beschreven in hoofdstuk 2.
De meest in het oog springende zaken in dit verslagjaar zijn opgenomen in hoofdstuk 3,
zoals bijvoorbeeld:
Het project geluidsmetingen wordt uitgelegd in hoofdstuk 4 en de metingen staan weergegeven in de bijlagen van dit verslag.
Over de contacten van de AGG wordt uitgebreid ingegaan in hoofdstuk 5.
De AGG heeft zich in het verslagjaar naar buiten toe aktief opgesteld. Een overzicht van deze externe aktiviteiten is terug te vinden onder hoofdstuk 6.
Hoofdstuk 7 gaat over onze financiën en onze mening over de resultaten van onze inspanningen wordt vermeld in hoofdstuk 8.
De AGG dankt alle geraadpleegde deskundigen voor de door hen geleverde inzet in het afgelopen jaar in het belang van de bewoners van Amsterdam-Zuidoost.
Tenslotte hopen we dat u na lezing van dit verslag een goede indruk krijgt van de bezigheden van de Aktiegroep Geluidshinder Gaasperdammerweg.
31 maart 2001 namens de AGG:
mevr. A.C.M. Wesseling – van der Kleij
1 INTRODUCTIE
In 1977 blijkt dat er plannen zijn om de Gaasperdammerweg met voorrang aan te leggen. Deze weg was oorspronkelijk bedoeld voor de Bijlmerbewoners als ontsluitingsweg naar de rijkswegen richting Utrecht en ‘t Gooi. De nieuwe functie van de weg is veel omvangrijker. Het wordt een rijksweg, een belangrijke schakel in de ring van snelwegen rondom de hoofdstad. Tussen de Bijlmermeer, Holendrecht en Nellestein komt dus een drukke snelweg in plaats van de oorspronkelijk geplande lokale weg. Onder de bewoners van de Bijlmermeer ontstaat dan grote ongerustheid over de te verwachten geluidshinder en luchtverontreiniging.
In augustus 1977 nemen bewoners van Amsterdam-Zuidoost het initiatief om een aktiegroep op te richten om op te kunnen komen voor de belangen van de bevolking rond de Gaasperdammerweg. Tot op de dag van vandaag, dus al meer dan 23 jaar, is de AGG aktief. De wijken die zich in 1977 aansluiten zijn:
Kantershof, Kouwenoord, Klieverink, Kempering, Kralenbeek, Kelbergen, Huigenbos, Hakfort, Nieuwlandhof, Nieuwersluishof en Maarsenhof.
In 1980, resp. 1981 volgen de later gebouwde wijken: Nellestein, Huntum en Maldenhof.
1.2 Voor wie is de belangenbehartiging?
In principe behartigt de AGG de belangen van meer dan 20.000 Zuidoostbewoners, die woonachtig zijn rond de Gaasperdammerweg met betrekking tot aantasting van het leefklimaat door cumulatie van geluidsoverlast en luchtverontreining.
In het jaar 2000 heeft de actieve groep van de AGG-leden bestaan uit de volgende personen:
Bovendien heeft de AGG, vooral in dit verslagjaar, haar netwerk zodanig opgebouwd dat zij bij haar strategiebepaling kan terugvallen op vele deskundigen.
De AGG heeft in 2000 één maal per maand vergaderd. Daarnaast zijn er ook nog een aantal informele bijeenkomsten geweest.
Gedurende de verslagperiode heeft de AGG vanuit haar voornaamste doelstelling, welke geformuleerd is onder 2.1, prioriteiten gesteld. Deze staan onder 2.3 ‘aandachtspunten’ weergegeven. Een aantal aandachtspunten zijn verder uitgewerkt in hoofdstuk 3.
2.1 De voornaamste doelstelling
Rekening houdend met de cumulatie van overlast door weg, vliegtuigen en treinen probeert de AGG bij de daarvoor verantwoordelijke instanties te bewerkstelligen dat zodanige maatregelen worden getroffen dat de geluidsoverlast en luchtverontreiniging worden teruggedrongen tot maximaal toelaatbare normen.
De cumulatie van geluid en luchtverontreining van auto’s, treinen en vliegtuigen zorgt voor grote overlast voor de bewoners. Voeg daarbij de grote onzekerheden over:
en het zal duidelijk zijn dat de AGG niet optimistisch is gestemd over het huidige en toekomstige leefklimaat van bewoners, woonachtig rond de Gaasperdammerweg.
3.1 CRAAG-studie
Sinds 6 jaar is er een CRAAG-studie voor onderzoek naar verbetering van de bereikbaarheid en leefbaarheid voor het gebied tussen Amsterdam, Almere en ‘t Gooi. Hierbij wordt gekeken naar het vrachtvervoer, personenvervoer en openbaar vervoer. Deze studie wordt verricht door Rijkswaterstaat. De AGG participeert in de Maatschappelijke Klankbordgroep voor de CRAAG-studie. Er zijn diverse varianten uitgewerkt. Voor de Gaasperdammerweg lijkt aangestuurd te worden op verbreding. Voordat daartoe echt wordt besloten moet er nog een aantal stappen doorlopen worden. De verwachting is dat in het jaar 2001 de Trajectnota/MER de inspraak ingaat. Op basis van deze Trajectnota/MER maken de Ministers van V&W en VROM een keuze voor te nemen maatregelen. Er zijn nog vele onzekerheden omdat er in het kader van het Bereikbaarheidsoffensief door de Minister van Verkeer & Waterstaat steeds nieuwe plannen worden bedacht. Ook bestuurders van de Gemeente Amsterdam laten regelmatig via de pers hun mening over de toekomst van de Gaasperdammerweg horen. De AGG is niet geheel gerust over al die plannenmakerij.
3.2 Mogelijke oplossingen voor reductie geluid en luchtverontreiniging
Ter verbetering van de huidige geluidsoverlast en uitstoot van schadelijke stoffen zijn aan politici van de Tweede Kamer, wethouders en raadsleden van de Gemeenteraad van Amsterdam en aan de wethouder en deelraadsleden van Amsterdam-Zuidoost door AGG de volgende voorstellen gedaan:
3.3 Aanbeveling voor het plaatsen van meetposten
De AGG is in het verslagjaar gestart met de aanbeveling richting politiek en overheidsinstanties dat langs de Gaasperdammerweg meetposten zouden moeten komen voor de werkelijke geluidsoverlast en luchtverontreiniging. Tot nu toe wordt alleen met berekeningen gewerkt.
3.4 Gezondheid
Wij hebben in het verslagjaar bij politici en ambtenaren benadrukt dat luchtverontreiniging invloed heeft op de gezondheid van de bewoners die wonen rond de Gaasperdammerweg, en wel aan de hand van de hieronder genoemde wetenschappelijke onderzoeken:
3.5 Project Stad en Milieu
Ons stadsdeel zit midden in de planning en uitvoering van een aantal megaprojekten, die de overlast vanwege geluid (zullen) doen toenemen, te weten:
* een forse uitbreiding van vliegverkeer;
* verdubbeling van het treinverkeer;
* mogelijke verbreding van snelwegen (zoals de Gaasperdammerweg )
* toename kantoorbouw, waardoor toename forensenverkeer;
* megastores en verdere bouw van het mega-winkelcentrum
* vernieuwing Bijlmermeer d.w.z. veel sloop- en bouwactiviteiten.
Bij het vaststellen van geluidsnormen heeft de overheid het nu zo geregeld dat er voor ieder type geluid een aparte normering is. Om bij politici en verantwoordelijke instanties aandacht te vragen voor het effect van de cumulatie van diverse geluidstypen is er een samenwerking tussen 3 belangengroeperingen namelijk:
* Werkgroep Vliegverkeer Bijlmermeer
* Actiegroep Geluidshinder Gaasperdammerweg
* Werkgroep Kedèng Kedèng.
In 1999 is een project van start gegaan, genaamd: ‘Stad en Milieu’. Dit behelst een aantal experimenten op het gebied van milieubeleid, bijvoorbeeld: geluid, bodem, lucht en geur. In heel Nederland wordt in 25 gemeenten geëxperimenteerd. Zuidoost is een van die proefgebieden. In de toekomst worden gemeenten en stadsdelen zelf verantwoordelijk gemaakt voor het geluidsbeleid. Het is de bedoeling dat in 2002 de Wet Geluidhinder wordt vervangen door lokaal beleid. Omdat er in het kader van Stad en Milieu toch al werd geëxperimenteerd in Zuidoost, is het stadsdeel ook aangewezen als proeftuin voor MIG (Modernisering Instrumentarium Geluidbeleid). Daar het project Stad en Milieu in Zuidoost vooral betrekking zal hebben op geluid overlappen de twee projecten elkaar. Een vertegenwoordiger van de AGG heeft in de Klankbordgroep Geluidsnota Bijlmermeer gezeten om namens de AGG de totstandkoming van de nota kritisch te volgen.
In augustus 2000 is ‘De geluidsnota voor de Bijlmermeer’ gereed gekomen en voorgelegd aan de Klankbordgroep. Vervolgens is deze Geluidsnota op 19 oktober van het verslagjaar in een commissievergadering ter advisering voorgelegd aan de commissies Ruimtelijke Ontwikkeling en Beheer & Milieu van het Stadsdeel-Zuidoost. Op deze commissievergadering heeft de AGG haar reactie op de Geluidsnota ingesproken.
De AGG is er niet geheel gerust op dat dit experiment positief zal uitpakken voor de bewoners van Amsterdam-Zuidoost (geluidsnormen mogen overschreden worden als er maar stiltegebieden worden gecreëerd ter compensatie!). De AGG heeft het stadsdeel gevraagd een actieve bijdrage te leveren in het terugdringen van de overlast door het wegverkeer.
Los van de resultaten van dit experiment hoopt de AGG dat de overheid spoed zal zetten achter het geven van een wettelijk kader voor cumulatie van geluid, waarbij normen gesteld worden die bewoners beter beschermen dan nu het geval is.
4 PROJECT GELUIDSMETINGEN
Voor iedere wijk, die in ons doelgebied ligt, is door de AGG een geluidsmeter (één type) aangeschaft. Met deze meter kan op eenvoudige wijze de werkelijke geluidsbelasting worden gemeten en geregistreerd. Leden van de AGG verrichten regelmatig metingen om zo een beter inzicht te krijgen in de werkelijke geluidsnivo’s.
In de periode van 24 tot en met 29 oktober heeft de AGG op diverse punten langs de Gaasperdammerweg aan de gevels van woningen gemeten. Deze metingen tonen aan dat de gemeten waarden uitkomen tussen 56 en 83 dBA en dus veel hoger liggen dan de maximale norm van 55 dBA, die indertijd was vastgelegd.
5 CONTACTEN
De contacten van de AGG
Het jaar 2000 is voor de AGG heel druk geweest voor wat betreft het aanknopen van contacten met politici, planologen en ambtenaren. Onder 5.1.1 t/m 5.1.4 worden de meeste contacten genoemd die in het verslagjaar hebben plaatsgevonden
Politici
Er zijn contacten geweest met:
Met leden en fractiemedewerkers van PvdA, CDA, Groen Links, SP, D66 en RPF is gesproken in het kader van de cumulatie van overlast door de Gaasperdammerweg, vliegtuigen en treinen. De AGG heeft de leden van de Vaste Commissie voor Verkeer en Waterstaat verzocht bij de behandeling van het MIT (Meerjarenprogramma Infrastructuur en Transport) op 27 november te zorgen dat er een zodanige besluitvorming plaatsvindt dat de geluidsoverlast en de luchtverontreiniging door de Gaasperdammerweg worden teruggedrongen tot maximaal toelaatbare normen. De AGG heeft tijdens deze contacten ervaren dat men bereid was ons standpunt aan te horen. Het resultaat van onze bezoeken is in ieder geval geweest dat tijdens de MIT-behandeling de Gaasperdammerweg een aantal keren op de radio werd benoemd. Op vragen van o.a. Groen Links heeft Minister Netelenbos geantwoord dat bij een verandering aan de Gaasperdammerweg in ieder geval een MER-procedure zou moeten worden gevolgd.
b) Een lid van het College van Bestuur van de Gemeente Amsterdam:
Met wethouder Köhler is persoonlijk overleg geweest over de ontwikkelingen rond de Gaasperdammerweg. Daarnaast zijn de plannen van de NS aangekaart over de hoogte van de geluidsschermen ter plaatse van de Gaasperdammerweg. Deze blijken op de tekeningen slechts 1 meter hoog te zijn en zijn dus niet conform de toezegging van de Gemeenteraad uitgewerkt. De Gemeente heeft in principe het licht op groen gezet voor schermen van 4 meter hoogte over de gehele oostelijke zijde langs het spoor ten zuiden van het Bijlmerstation tot aan de laatste bebouwing in Amsterdam-Zuidoost. De AGG heeft het contact met de wethouder als positief ervaren.
Er zijn persoonlijke en telefonische kontakten geweest met leden van de PvdA en D66.
De leden van de Stadsdeelraad zijn door een lid van de AGG toegesproken tijdens een commissievergadering in het kader van het project Stad en Milieu
Contacten met overheidsinstanties
Contacten met de pers
Er zijn in 2000 perscontacten geweest met:
Onderwerpen waarmee de AGG in de publiciteit is gekomen zijn:
augustus reactie AGG naar aanleiding van acties in Gaasperdam tegen studie ondertunneling tussen A6 en A9
september over mogelijke verbreding Gaasperdammerweg en mogelijke studie ondertunneling tussen A6 en A9
oktober Geluidsnota Bijlmermeer in het kader van het Project ‘Stad en Milieu’
november AGG-leden meten zelf met geluidsmeters de herrie rond de Gaasperdammerweg
Overige contacten
Verder zijn er contacten geweest met:
6 OVERZICHT EXTERNE ACTIVITEITEN AGG IN 2000
De AGG heeft zich in de verslagperiode regelmatig naar buiten toe gepresenteerd en dit heeft geresulteerd in de volgende aktiviteiten
10 januari Nieuwjaarsreceptie Stadsdeel Amsterdam-Zuidoost
22 februari Stadsdeel-Zuidoost: bijeenkomst van de Klankbordgroep inzake de totstandkoming van de Geluidsnota Bijlmermeer in het kader van het project ‘Stad & Milieu’
25 mei Onderhoud met mevrouw H. Belliot, stadsdeelvoorzitter Amsterdam-Zuidoost. De AGG heeft haar zorgen uitgesproken over de belangenverschillen tussen AGG en de bewonersgroep in Gaasperdam die tegen de studie is met betrekking tot ondertunneling tussen A6 en A9. Mevrouw Belliot zegt toe om beide groepen op het stadsdeel uit te nodigen in het bijzijn van haarzelf en betrokken ambtenaren.
14 juni Bijeenkomst Maatschappelijke Klankbordgroep CRAAG-studie
18 september Nieuwe Stad: thema-avond, georganiseerd door CDA, waarbij de heer Leers, 2e kamerlid, zijn visie geeft op een ondertunneling van de verbinding tussen A6 en A9
19 september Overleg AGG en een afgevaardigde van de groep tegen aanleg van een verbinding tussen A6 en A9 in aanwezigheid van mevr. Belliot en een ambtenaar op het Stadsdeelkantoor
21 september Klankbordgroep met Stadsdeel Zuidoost en Milieudienst Amsterdam over concept Geluidsnota Bijlmermeer in het kader van het Project ‘Stad & Milieu’
19 oktober Stadsdeel Zuidoost: commissievergadering Ruimtelijke Ontwikkeling en Beheer & Milieu over advisering inzake de Geluidsnota Bijlmermeer in het kader van het experiment ‘Stad & Milieu’. Namens de AGG is voor de commissieleden een standpunt ingesproken (zie bijlage I).
06 november AGG heeft overleg met een aantal 2e Kamerleden van de Vaste Commissie voor Verkeer & Waterstaat en/of hun fractiemedewerkers. Er is persoonlijk contact geweest met PvdA, Groen Links en CDA en telefonisch met D66, RPF en VVD.
17 november Overleg met fractiemedewerker van SP (2e Kamer)
29 november Overleg bij Dienst Ruimtelijke Ordening Amsterdam
13 december Informatie/inspraakavond in het voorlichtingscentrum Bijlmerplein, georganiseerd door de gemeente Amsterdam in het kader van de te lopen procedure voor het bestemmingsplan inzake verdubbeling van het spoor. De AGG heeft een inspreekverhaal opgesteld waarin bezwaar wordt gemaakt tegen de geluidsschermen die ter hoogte van de Gaasperdammerweg slechts 1 meter zijn, terwijl de Gemeente 4 meter heeft toegezegd (zie bijlage II)
21 december Rondleiding met afvaardiging van de PvdA (Gemeenteraad Amsterdam) in de H-Buurt en Holendrecht-West om een indruk te geven van de cumulatie van geluidsoverlast door Gaasperdammerweg, treinen en vliegtuigen. Helaas staakte de spoorwegen op die dag. Gelukkig kwam er nog een internationale trein langs zodat toch een moment van veel decibellen kon worden geregistreerd.
21 december Overleg met Wethouder Köhler van de centrale stad over onze zorgen inzake de ontwikkelingen rond de Gaasperdammerweg en over de geplande te lage geluidsschermen langs het verdubbelde spoor ter hoogte van de Gaasperdammerweg.
7. FINANCIËN
De AGG heeft in het jaar 2000 een waarderingssubsidie ontvangen van de Stadsdeelraad Zuidoost. Daardoor is de AGG in staat geweest de meeste ten doel gestelde activiteiten uit te voeren. Wij zijn het Stadsdeel Zuidoost erkentelijk voor hun geleverde financiële bijdrage aan onze groep.
Een financieel overzicht over het jaar 2000 is opgesteld. Hierin wordt een verantwoording gegeven van de ontvangen waarderingssubsidie. Dit overzicht heeft de AGG separaat toegestuurd aan het Stadsdeelkantoor Amsterdam-Zuidoost, afdeling Welzijn.
8. RESULTATEN
De AGG is van mening dat de vele inspanningen van de groep gedurende het afgelopen jaar er toe hebben bijdragen dat bij politici en overheidsinstanties aandacht begint te komen voor de problematiek ten aanzien van het leefklimaat van de bewoners rond de Gaasperdammerweg in Amsterdam-Zuidoost.
Ook in de komende jaren wil de AGG blijven opkomen voor de belangen van haar doelgroep.